Artikel

Meningen verdeeld over digitale OR-verkiezingen

9 6282 OR-organisatie

Digitale OR-verkiezingen zijn snel, makkelijk en modern, maar ouderwetse, analoge verkiezingen hebben ook zo hun charme.
Meningen verdeeld over digitale OR-verkiezingen

Tot twee jaar geleden kozen de 2.700 medewerkers van GGZ-instelling Rivierduinen met rood potlood en stembiljet hun leden voor de OR en dertien onderdeelcommissies (OC’s). ‘Wat een toer was dat’, vertelt OR-voorzitter Johan Stouten. Op de dertien grote locaties van de Zuid-Hollandse instelling werden stembureaus ingericht waar de medewerkers van de circa 45 vestigingen met hun oproepkaart konden gaan stemmen. ‘Daarna konden de verkiezingscommissies eindeloos gaan zitten tellen en turven.’

Bij de verkiezingen van twee jaar geleden wilde de OR het makkelijker doen door over te schakelen op digitaal stemmen. De OR oriënteerde zich op aanbieders van verkiezingssoftware en kwam uit bij Cap Gemini. ‘Die leek ons het beste’, zegt Stouten. Elke medewerker kreeg in een mail een inlogcode en wachtwoord waarmee hij kon inloggen op een website met de kandidatenlijst. Op de site stonden foto’s en profielen van de kandidaten en hun standpunten. Met één muisklik was een stem uitgebracht en verzonden.

Volgens Stouten bieden digitale verkiezingen vele voordelen. ‘De OR kan de verkiezingen vanuit een centrale plek regelen en hoeft de deur niet meer uit. De kiezers kunnen vanuit hun werkplek of zelfs thuis stemmen. En met een druk op de knop verschijnt de uitslag, twee minuten na sluiting.’

Hoge prijs
Met zo veel voordelen zou elke OR toch zijn verkiezingen digitaal houden? ‘Dat is (nog) niet het geval’, zegt Corry Oosterhoorn, OR-trainer gespecialiseerd in verkiezingen. Zij merkt de laatste tijd een toename van ondernemingsraden die zich oriënteren op digitale verkiezingen, maar de overstap van papieren naar digitale verkiezingen gebeurt mondjesmaat. Een van de oorzaken is drempelvrees. ‘Vaak is de ambtelijk secretaris verantwoordelijk voor de verkiezingen. En hij of zij, maar ook OR’en, vinden het soms eng, dat moderne. Ze hebben het gevoel dat ze ook de techniek moeten beheersen, maar dat is niet zo.’ Een andere reden is dat de directie dwarsligt vanwege de kosten. ‘Digitaal stemmen kost ook wel wat. Maar papieren verkiezingen net zo goed, alleen zijn de kosten minder zichtbaar.’

Bij GGZ-instelling Rivierduinen zorgde de prijs van de diensten van Cap Gemini bijna voor een terugkeer naar het papieren tijdperk. De 14.000 euro die de OR kwijt was voor het eenmalige pakket waren bij twee tussentijdse verkiezingen onbetaalbaar door een bezuinigingsronde bij de instelling. De OR had goede ervaringen met digitaal stemmen en wilde er mee doorgaan.

OR-voorzitter Stouten, werkzaam op de ICT-afdeling, ontwikkelde vervolgens een eigen stemsysteem. Medewerkers krijgen een mailtje waarin ze bij elke kandidaat een ‘ja’ of ‘nee’ invullen en hun stemming terugmailen naar de verkiezingscommissie. De mails werden omgezet in een Excel-spreadsheet, waaruit de uitslag eenvoudig is af te lezen. ‘Nadeel van dit systeem is dat de anonimiteit niet is gewaarborgd’, zegt Stouten. De OR ontwikkelde een geheimhoudingsprotocol waar de achterban mee instemde. ‘Veel technische kennis is niet nodig’, verzekert de OR-voorzitter. ‘Maar als je er geen zin in hebt, laat dan een paar hbo’ers het als stage ontwikkelen.’ Zelf doen bespaart veel geld: de kosten van de tussentijdse verkiezingen bij Rivierduinen waren circa duizend euro.

Snel en makkelijk
Ongeveer datzelfde bedrag was de OR van hardwareproducent en dienstverlener Fujitsu – 370 kiesgerechtigden – kwijt aan het eenmalige digitale verkiezingspakket van Webelect. ‘Toen we de prijs zagen, wisten we dat de OR het voor dit bedrag nooit zelf kon ontwikkelen’, zegt OR-voorzitter Eddy Berkelaar.

De digitale OR-verkiezingen in februari verliepen vlekkeloos. Binnen een week waren de verkiezingen georganiseerd en afgerond, het ging ‘snel en makkelijk’ en de opkomst was met dik 60 procent onverwacht hoog. ‘Het pakket was niet erg uitgebreid en vrij eenvoudig, maar meer hadden we niet nodig. De OR was supertevreden.’

Vergelijken met vorige digitale of papieren verkiezingen kan Berkelaar niet. ‘Sinds twaalf jaar hadden we weer eens verkiezingen’, lacht hij. ‘Wat ik begrijp van de overlevering vergden papieren verkiezingen erg veel voorbereiding, zo’n twee tot drie weken.’ Een nadeel aan digitale verkiezingen ziet Berkelaar wel. ‘Als de medewerker geen internet of computer heeft, wordt het lastig. De OR had de mogelijkheid gecreëerd om handmatig te stemmen, maar daar heeft niemand gebruik van gemaakt. Fujitsu is tenslotte een IT-bedrijf.’

Geen charme
‘Digitale verkiezingen lonen zeker de moeite bij bedrijven en organisaties met meer dan 200 werknemers of met veel vestigingen’, zegt Corry Oosterhoorn. De OR moet zelf de baten en lasten op een rij zetten. ‘En draagvlak voor digitale verkiezingen is belangrijk, onder achterban en OR.’

Bij TNT Post – circa 45.000 werknemers – is dat niet het geval. ‘De OR heeft zich georiënteerd op digitale verkiezingen, maar vindt het helemaal niks’, zegt OR-voorzitter Bernard de Vries. ‘Misschien praat ik wel als een opa en vraagt men zich af onder welke tegel ik heb gelegen, maar digitale verkiezingen vind ik maar een kille bedoening. Via de mail, dat is toch veel te sereen?’ Aan snel en makkelijk heeft De Vries een broertje dood. ‘Een OR die digitale verkiezingen houdt, maakt zich er makkelijk vanaf. Het winnen van stemmen, daar moet je wel iets voor doen.’

Dus gaat het bij TNT Post op de ‘ouderwetse’ manier: stemlokalen op de grote kantoren, een rijdend stembureau op het platteland, rode potloden en stemformulieren. Voorafgaand aan de verkiezingen gaan de kandidaten op tournee. De Vries: ‘Contact met de achterban, verkiezingskoorts, werknemers overreden te gaan stemmen winnen, dat heeft toch charme?’ Toch doet de OR bij TNT Post ook een stapje richting een digitalere verkiezingscampagne met de ‘uitslagenavond’, als de locaties van TNT Post met een liveverbinding met elkaar zijn verbonden, de uitslagen binnendruppelen en op een groot scherm worden gepresenteerd. Net als op tv.

door Redactie ORnet

9 reacties

  • # 1

    Melle Vroom

    We hebben vorig jaar bij de Dirk vd Broek en de DekaMarkt ook digitale verkiezingen gehouden met de oplossing van Webelect. Dat was ideaal, zo hielden de leden van de OR tijd over voor hun verkiezingscampagne. En de kosten voor bijna 20.000 medewerkers waren prima te doen!
  • # 2

    Carst de Kock

    Wij (gemeente Veldhoven) hebben nu voor de tweede keer digitaal gestemd met Webelect. Is prima bevallen! De opkomst was nog nooit zo groot en je krijgt van Webelect een mooie Powerpoint om de uitslag tijdens een bijeenkomst te onthullen. Voor ons nooit meer papier!
  • # 3

    Marcel Boon

    Wij (provincie Fryslan) hebben nu 2x voor dik 900 stemgerechtigenden met succes gebruik gemaakt van orverkiezingen.nl
    ik zal webelect ook eens bestuderen
  • # 4

    Peter Elderson

    Wij (Algemene Rekenkamer, ca 325 mdw) hebben nu 2x digitaal gestemd, de opkomst is heel hoog en de kosten zijn zeer laag. We maken gebruik van een extern bedrijf dat voor een paar honderd euro een webenquete houdt. Een verkiezing kan je immers zien als een enquete met 1 vraag.
    Anonimiteit is voldoende gegarandeerd, machtigen is mogelijk, en stemmen kan ook vanaf een mobieltje met internetverbinding.
  • # 5

    Wim

    goede ervaringen met Webelect, en je ziet direct hoe goed de administratie van bijv HRM / PA is
  • # 6

    Gonneke Lauret

    Ook wij (Vidomes, ca 225 stemgerechtigden) hebben dit jaar digitaal gestemd. Daarvoor hebben onze IT-collega's de enquetefunctie van ons intranet omgebouwd tot een stemprogramma waartoe alleen de stemgerechtigden toegang hadden en waarbij anonimiteit gewaarborgd werd. In combinatie met een uitgebreide campagne waren de verkiezingen een groot succes.
  • # 7

    Wendy

    Wij (Dienst SZW, gemeente Den Haag ca 1600 stemgerechtigden) hebben wederom digitaal gestemd. Deze keer hebben we gebruik gemaakt van de diensten van Webelect. Dit is zeer goed bevallen. Lage kosten, super goede service. De opkomst was trouwens erg hoog.
  • # 8

    Kees Jan de Boer

    Wij van Joulz (2300 mw) zijn na de afgelopen verkiezingen overtuigd van nut en noodzaak voor het houden van digitale verkiezingen. De opkomst lag tientallen % hoger dan voorheen. We hebben gebruik gemaakt van wiekiesjijOR, hun digitale stemwijzer heeft veel meer voordelen dan wij hadden verwacht. Het geschetste beeld van TNT post klopt niet, het gaat nl niet ten koste van de verkiezingen en de campagnestrijd. Het voordeel van de digitale verkiezing wordt niet genoemd. Het is voordeliger, sneller en betrouwbaarder.
  • # 9

    johan zandvoort

    Voor grote (Philadelphia Zorg) en kleine organisaties begeleiden we de digitale OR verkiezingen. Soms samen met de OC per regio's, soms alleen voor extra kandidaten ivm vervanging. Alle brieven en contacten worden door Kenniswerk geregeld. Tijdens de stemperiode weet de OR precies wat de opkomst is. Reminders na 24 en 48 uur helpen mee. De kosten zijn minder dan 1 euro per medewerker. Kenniswerk.nl

reageer

Of registreer je om te kunnen reageren.