Hieronder een aantal tips als de OR of PVT aan de slag wil met arbeidstijden binnen de kaders van de nieuwe wet. (als verder in dit artikel OR wordt genoemd kunt u ook PVT lezen. Als er bedrijf staat wordt ook instelling bedoeld.

Bepaal de noodzaak

Bespreek eerst de noodzaak als de werkgever met een voorstel komt tot wijziging van de werktijden of de bedrijfstijden. Wat zijn de knelpunten en behoeften van de bedrijfsleiding en de medewerkers als het gaat om werktijden of bedrijfstijden? Wat wil de bestuurder er mee bereiken? Wat is het doel ervan? Soms kan dit doel ook met andere middelen worden bereikt. Een wijziging van de arbeidstijdenwet maakt het over het algemeen niet direct noodzakelijk om de arbeidstijden of bedrijfstijden aan te passen.
 

Stel uitgangspunten en randvoorwaarden

Net als bij elk onderwerp is het ook bij arbeidstijden belangrijk dat de OR nadenkt over uitgangspunten. Bijvoorbeeld: arbeidstijden moeten zodanig zijn dat zij de gezondheid van de medewerkers in geen enkel opzicht schaden. Of: werktijden worden alleen gewijzigd na instemming door de OR en nadat de betrokken medewerkers minimaal 2 maanden vooraf zijn ingelicht. Andere mogelijke randvoorwaarden: beroepsmogelijkheden voor individuele medewerkers die zwaar wegende bezwaren hebben; vroegtijdige voorlichting over de wijzigingen door de bedrijfsleiding aan de medewerkers; afspraken over eventuele financiële gevolgen voor het personeel; overgangstermijn.

 

Evalueer de regeling

Een belangrijke randvoorwaarde is ook de evaluatie: spreek een termijn af wanneer in de Overlegvergadering wordt besproken of de van te voren gestelde doelen zijn behaald met de wijziging van de werktijden of de bedrijfstijden. En laat de regeling bijstellen als blijkt dat de doelen niet zijn gehaald.

 

Gebruik het instemmingsrecht

Zowel de OR als de PVT hebben instemmingsrecht als de werkgever een werktijd- of vakantieregeling wil vaststellen, wijzigen of intrekken (WOR art. 27 lid ). Instemmingsrecht betekent dat het niet doorgaat als de OR of PVT het er niet mee eens is. De OR of PVT kan nietigheid van de regeling inroepen bij de kanton-rechter als de werkgever de regeling zonder instemming wil doorvoeren. Dit instemmingsrecht geldt niet als de betreffende werktijden al zijn geregeld in de CAO die voor het bedrijf geldt. Als de werkgever een rege-ling wil wijzigen die in de CAO staat, dient hij aan te kloppen bij de vakbonden en niet bij de OR of PVT.

 

Doe zelf een voorstel

De OR kan ook zelf een voorstel doen om de werktijden of de bedrijfstijden (of openingstijden) aan te passen. Bijvoorbeeld als er uit de RI&E knelpunten zijn  gesignaleerd rond werktijden, als er veel klachten zijn van de medewerkers of als de bedrijfsarts(en) signaleren dat er verzuim is als gevolg van ongezonde werktijden of  roosters. De OR kan dan gebruikmaken van het initiatiefrecht (WOR art. 23 lid 3) en een schriftelijk voorstel doen aan de werkgever. Er moet tenminste eenmaal over dit voorstel worden gesproken in de Overlegvergadering. De werkgever moet dan schriftelijk, en met redenen omkleed, aan de OR laten weten wat hij met dit voorstel doet (hij kan dit dus niet zonder reactie in de prullenbak gooien). De PVT heeft dit officiële initiatiefrecht niet, maar kan ondanks dat toch altijd een voorstel doen.

 

Gebruik externe deskundigheid

Het kan slim zijn om externe deskundigen in te schakelen. Zeker als het gaat om ingewikkelde roosters. Het valt voor de meeste OR-en niet mee om te beoordelen of het ene rooster nou gezonder is dan het andere. De meeste vakbonden hebben dergelijke deskundigen in huis of kunnen er naar verwijzen. Sommige trainingsbureaus voor OR'en hebben die ook.

 

Betrek de achterban er bij

Het is bij elk onderwerp belangrijk dat de OR de achterban raadpleegt. Maar bij wijzigingen van arbeidstijden of bedrijfstijden is het extra belangrijk. Die wijzigingen kunnen diep ingrijpen in het leven van u en uw collega’s. Kinderopvang, sport en andere activiteiten is meestal afgestemd op de werktijden. Het is belangrijk de achterban zo vroeg mogelijk er bij te betrekken. Organiseer een achterbanraadpleging over de voorstellen en geef de achterban de ruimte om te komen met alternatieve oplossingen. )