De informele macht van de or: invloed zonder stempel
Veel or‑leden denken bij macht aan wetten, regels en rechten. Toch zit de echte invloed van een or vaak ergens anders. Niet op papier, maar in gedrag. Dat noemen we informele macht.

Veel or‑leden denken bij macht aan wetten, regels en rechten. Toch zit de echte invloed van een or vaak ergens anders. Niet op papier, maar in gedrag. Dat noemen we informele macht.

Formeel zijn or en bestuurder gelijkwaardig, maar in de praktijk kan dit anders aanvoelen. Binnen machtsverhoudingen spelen woorden een rol, maar ook non-verbaal kun je uiting geven aan de machtsrelatie.

Deze voorbeeldbrief is bedoeld om ondernemingsraden te ondersteunen bij het opstellen van een brief aan de vakbonden over de wensen van de or voor een sociaal plan.

Wij hebben de termijn voor actief en passief kiesrecht in ons reglement bewust langer vastgesteld dan in de Wor staat. Nu wil onze bestuurder dat we het reglement aanpassen aan de wettelijke 3 maanden. Mag de bestuurder dat verplichten? In Vraag & Antwoord beantwoorden experts wekelijks een vraag over medezeggenschap.

De flexibele schil is in veel organisaties structureel geworden. De Wor sluit daar deels op aan, maar niet volledig. Dat wringt: een groeiend deel van de werkvloer draait mee zonder altijd formeel onderdeel te zijn van de medezeggenschap.

Het vak van ambtelijk secretaris verandert ingrijpend. Minder notuleren, meer procesregie en advisering. Liza Arends van OR-ondersteuning vertelt wat dat betekent voor ondernemingsraden, bestuurders en de toekomst van medezeggenschap.

Organisaties stellen jaarlijks een sociaal jaarverslag op om het sociaal beleid te evalueren. Waar moet de or daarbij op letten? Met deze checklist ondersteun je jouw HR-afdeling bij het maken van een (nog beter) sociaal jaarverslag.

Deze voorbeeldbrief is bedoeld ter ondersteuning van ondernemingsraden voor het opstellen van een brief aan de directie over het gebruik van het beroepsrecht door de or.

'De directie wil met terugwerkende kracht een onbelaste onkostenvergoeding verlagen. Heeft de or het recht niet akkoord te gaan?' In Vraag & Antwoord beantwoorden experts wekelijks een vraag over medezeggenschap.

Vakbonden proberen een vrije lijst uit te sluiten van deelname aan de or‑verkiezingen, maar de voorzieningenrechter wijst dat verzoek af. De or handelt niet in strijd met het reglement of de Wor.

In 2026 staat de logistieke sector, en vooral het wegtransport, onder zware druk door een samenloop van personele uitdagingen. Bij transportbedrijf Simon Loos neemt de or zijn taak dan ook uiterst serieus.

Sommige or's reserveren zetels voor specifieke groepen, zoals flexkrachten of jongeren. Geoormerkte zetels kunnen de representativiteit vergroten, maar brengen ook praktische en juridische risico's met zich mee.

Een goed geïnformeerde or maakt het verschil bij pensioenbeslissingen. Deze begrippenlijst helpt je de sleutelbegrippen te begrijpen die invloed hebben op jouw organisatie.

Tegen de tijd dat je dit artikel hebt gelezen, zijn chatbots als ChatGPT, Gemini en Copilot alweer een beetje slimmer geworden. Zonde dus om die tools niet te gebruiken bij je or-werk. Hoe pak je dat aan? We spraken erover met deskundige Robert Vos.

Dit voorbeelddocument is bedoeld ter ondersteuning van ondernemingsraden voor bij het opstellen van een reactie op een adviesaanvraag bij een fusie.

Heeft een team met 30% ziekteverzuim recht op vervanging? En kan de or hier een rol in spelen? In Vraag & Antwoord beantwoorden experts wekelijks een vraag over medezeggenschap.

Werkgevers zijn als gevolg van de WAB verplicht arbeidsovereenkomsten te bewaren bij de salarisadministratie. Maar hoe zit het eigenlijk met de bewaartermijnen van persoonsgegevens? Die vallen immers onder de Algemene Verordening Gegevensbescherming.

Maria Dingjan (61) reist als eerste violist bij het Rotterdams Philharmonisch Orkest de wereld rond. Na een periode 'gewoon' or-lidmaatschap, is ze sinds een jaar voorzitter van de or. "Ik voel mij verantwoordelijk om ervoor te zorgen dat het orkest op het podium bewaard blijft."

Soms vertelt de bestuurder iets waar de or meer over wil horen, maar ontstaat er direct een inhoudelijke discussie tussen or en bestuurder. Het verbale verweer van de or kan de bestuurder remmen om meer informatie te geven. Je kunt dan beter sturend luisteren, want ook als luisteraar heb je invloed op een gesprek.

Van het opsporen van loonachterstanden tot het doorgronden van buitenlandse concurrentie: bij moeilijke analyses steunt een or steeds vaker op AI. Zo zet or-secretaris Mark Jousma kunstmatige intelligentie in voor initiatiefvoorstellen. En bijvoorbeeld ook om de informatiestroom wat in te tomen.