Oordeel over Deliveroo kan grote gevolgen hebben

Het oordeel van de rechtbank in Amsterdam dat maaltijdbezorgers van Deliveroo geen zzp'ers zijn maar recht hebben op een arbeidsovereenkomst, kan grote gevolgen hebben voor andere bedrijven in de opkomende platformeconomie. De FNV voorziet het failliet van het verdienmodel van Deliveroo. In de Tweede Kamer is een debat aangevraagd over de gevolgen van de uitspraak voor de arbeidsmarkt.
Delen:
Foto Deliveroo
Maaltijdbezorger Deliveroo verlengde begin 2018 aflopende arbeidscontracten van zijn bezorgers niet meer. Zij konden op basis van partnerovereenkomsten als zzp’er werkzaam blijven voor het bedrijf. Vakbond FNV daagde Deliveroo voor de rechter. De bond heeft zich steeds op het standpunt gesteld dat er met de partnerovereenkomst nog altijd een gezagsrelatie bestaat tussen het bedrijf en de bezorgers. Deliveroo heeft in de ogen van de FNV schijnzelfstandigen in dienst en ontduikt de cao voor beroepsgoederenvervoer.

Aanspraak maken op een dienstverband

De rechter ging daar in de uitspraak afgelopen dinsdag in mee. De circa tweeduizend maaltijdbezorgers van Deliveroo zijn volgens de rechter geen zzp’ers en kunnen aanspraak maken op een dienstverband bij het bedrijf. De rechter bepaalde ook dat Deliveroo onder de cao beroepsgoederenvervoer valt en dat het bedrijf die cao met terugwerkende kracht moet toepassen. Wel zei de rechter dat sommige delen van de cao mogelijk niet van toepassing zijn op het bedrijfsmodel van Deliveroo. Deliveroo gaat tegen de uitspraak in beroep. Het oordeel van de rechter is volgens het bedrijf gebaseerd op feitelijke onjuistheden en onjuiste aannames. De bezorgers wordt juist flexibiliteit en vrijheid geboden, zegt Deliveroo. Zo staat het de bezorgers vrij om bestellingen te weigeren en mogen bezorgers elkaar naar eigen inzicht vervangen. Deliveroo ziet zichzelf als een platform dat arbeid aanbiedt, waarvan bezorgers naar believen gebruik kunnen maken. De rechtbank oordeelt echter dat er feitelijk geen verschil is tussen de oude situatie met arbeidscontracten en de nieuwe situatie met zzp’ers. De gezagsverhouding is niet veranderd, stelt de rechter.

Dezelfde rechtbank oordeelde eerder: geen arbeid in loondienst

Opmerkelijk is dat dezelfde rechtbank in juli 2018 tot de conclusie kwam dat de constructie bij Deliveroo niet wees op arbeid in loondienst. De zaak was aangespannen door een bezorger die stelde dat hem een verplicht zzp’-schap was opgedrongen. In deze zaak stond de schriftelijke overeenkomst tussen bezorger en bedrijf centraal. Wel gaf de rechter aan dat de bestaande wetgeving mogelijk niet meer in lijn is met betrekking tot arbeid die via platforms wordt aangeboden. Daarmee legde de rechter toen de bal bij de wetgever. De nieuwe uitspraak over Deliveroo, de opkomende platformeconomie en de vraag om regelgeving maakten dat een brede meerderheid van de Tweede Kamer deze week aangaf hierover een debat te willen aangaan.

Oproep aan Koolmees: bescherm schijnzelfstandigen beter

PvdA’er Gijs van Dijk, die het debat aanvroeg, sprak vanwege de uitspraak over Deliveroo van een ‘mooie dag’ in de strijd tegen schijnzelfstandigheid. Van Dijk riep dinsdag minister Koolmees van het Ministerie van SZW op tot ‘politieke actie om betere bescherming te bieden aan alle schijnzelfstandigen’. Volgens FNV-bestuurder Zakaria Boufangacha is het oordeel van de rechter dat er bij Deliveroo geen sprake is van zelfstandige ondernemers van groot belang voor vergelijkbare functies in de platformeconomie. ‘De uitspraak steunt ons in de strijd tegen andere platformbedrijven die werken op vergelijkbare wijze als Deliveroo en waar evenmin zelfstandige ondernemers werken’.

Het failliet van het huidige verdienmodel

Bestuurder Willem Dijkhuizen van FNV Transport en Logistiek verwacht dat de belastingdienst binnenkort bij Deliveroo op de stoep staat. ‘Door deze uitspraak is Deliveroo premieplichtig. Dit zou weleens het failliet van het huidige verdienmodel van Deliveroo kunnen betekenen’. Volgens Dijkhuizen gaat het om een zeer belangrijke uitspraak die de kern raakt van het sociale zekerheidsstelsel en de uitholling daarvan. ‘We hebben in Nederland afgesproken dat mensen die economisch afhankelijk zijn een beroep moeten kunnen doen op de sociale zekerheid en dat werkgevers daaraan meebetalen. Bedrijven als Deliveroo ontlopen hun verantwoordelijkheid door van hun werknemers zzp-ers te maken.’

‘Rechters in andere landen vinden bezorgers wel zelfstandige werkers’

Deliveroo is niet alleen in Nederland werkzaam. Het bedrijf wijst er op dat rechtbanken en toezichthouders in het Verenigd Koninkrijk, Ierland, Duitsland en Frankrijk eerder hebben geoordeeld dat Deliveroo-bezorgers als zelfstandige werken. Enkele weken geleden verwierp het Hooggerechtshof van het Verenigd Koninkrijk een door een vakbond aangevraagde herziening van een eerdere uitspraak van het Hof, waarin werd vastgesteld dat Deliveroo-bezorgers als zelfstandige werken. Het Hof was volgens Deliveroo van oordeel dat bezorgers geen arbeidsrelatie hebben op grond van de Europese mensenrechtenwetgeving. Lees ook:
Ontwikkel jezelf op de Or Workshopdag! Waarin wil jij jezelf ontwikkelen? Kies uit een scala aan workshops. Binnen één dag naar optimaal functioneren dankzij de Or Workshopdag op 21 mei.