Bijna 700 mensen die een misstand op het werk vermoedden, namen in 2025 contact op met het Huis voor Klokkenluiders voor advies. Het jaar eerder waren dat er 467, een stijging van bijna 50%.
9 op de 10 klokkenluiders ervaart nog steeds een vorm van benadeling door hun werkgever nadat zij een melding hebben gedaan van een vermoeden van een misstand. Het gaat dan bijvoorbeeld om overplaatsing, ontslag of non-actiefstelling. Dit terwijl er al 10 jaar een wettelijk verbod op benadeling geldt. Dat blijkt uit het Jaarverslag 2025 van het Huis voor Klokkenluiders.
Hoogste tijd voor toezicht en handhaving
"We zien dat steeds meer mensen zich durven uit te spreken als zij misstanden op het werk zien of horen. Dat is een goede ontwikkeling", zegt Cornelis van der Werf, voorzitter Huis voor Klokkenluiders. "Het is tegelijkertijd zuur om te constateren dat deze mensen, die de moed hebben om misstanden aan de kaak te stellen, daar uiteindelijk last van ondervinden. Ze melden immers zaken die de hele samenleving kunnen raken, dus in ons aller belang. Alleen het hebben van een meldregeling als werkgever is niet voldoende: je moet die regeling ook zorgvuldig toepassen en bewaken dat de melder niet wordt benadeeld."
Een groot deel van de werkgevers voldoet nog altijd niet aan de plicht om een goede meldprocedure te hebben die voldoet aan de eisen van de Wet bescherming klokkenluiders. Ook deze verplichting geldt al 10 jaar.
Van der Werf: "Zolang er geen consequenties zijn verbonden aan het verbod op benadeling, of aan het niet hebben van een goede meldregeling, verwacht het Huis voor Klokkenluiders (het Huis) niet dat de situatie zal verbeteren. En dat is een risico voor de samenleving, want op den duur gaan mensen dan niet meer melden. Daarom vinden wij het de hoogste tijd voor toezicht en handhaving."
697 adviesverzoekers
In 2025 namen 697 mensen, die een misstand op het werk vermoedden, contact op met het Huis voor advies. Het Huis informeert melders over hun rechten en over de eventuele risico’s die het doen van een melding met zich meebrengt. Per situatie beoordeelt een adviseur of de vermoedens voldoen aan de voorwaarden die de Wet bescherming klokkenluiders voorschrijft.
Een vereiste is dat de melder een werkrelatie heeft met de organisatie waar de vermeende misstand zich zou voordoen. Daarnaast moet de vermoede misstand meerdere mensen raken, vaker dan eens gebeuren en een maatschappelijke impact hebben.
Wanneer een zaak wordt aangemerkt als een vermoede misstand (klokkenluiderszaak), start een adviestraject dat weken tot soms jaren kan duren. In 2025 liepen er in totaal 90 klokkenluiderszaken. Hiervan zijn er 41 in datzelfde jaar afgerond. Bij ruim een derde daarvan was de vermoede misstand (gedeeltelijk) opgelost.
Aantal meldingen neemt fors toe
| Jaartal | Aantal meldingen | Toename tov jaar eerder |
|---|---|---|
| 2025 | 697 | +49% |
| 2024 | 467 | +27% |
| 2023 | 369 | +52% |
| 2022 | 243 |
De sterke toename sinds 2023 is onder meer te verklaren door de groeiende aandacht in de media voor misstanden op de werkvloer. Daarnaast trad begin 2023 een nieuwe wet in werking die klokkenluiders beter beschermt tegen onder meer schorsing en ontslag.
Wet bescherming klokkenluiders
De Wet bescherming klokkenluiders stelt werknemers sinds februari 2023 in staat om misstanden buiten het bedrijf te melden, in plaats van uitsluitend intern, zoals de wet tot dat moment voorschreef. Daarnaast is in de nieuwe wet de bewijslast omgedraaid: de werkgever moet nu bewijzen dat er zich geen probleem heeft voorgedaan, terwijl de melder moet kunnen rekenen op bescherming van zijn identiteit.
