Over veel regelingen in het personeelshandboek heeft de ondernemingsraad iets te vertellen. Houd met deze checklist in de hand vinger aan de pols.

Onze bestuurder wil het vertrouwen in de ondernemingsraad opzeggen. Hij vindt het overleg te lastig, dat de or het personeel onjuist informeert en onnodig onrust zaait. Kan dat? In de rubriek Vraag & Antwoord beantwoorden onze experts elke week een medezeggenschapsvraag.

De or kan een onderdeelcommissie instellen voor een afdeling of locatie, bestaande uit werknemers van het onderdeel en eventueel or-leden. Als de commissie met de leiding mag overleggen, krijgt zij de rechten en bevoegdheden van de or voor dat onderdeel, zoals aangegeven in het instellingsbesluit.

Vanaf 1 januari 2025 stijgt de vrije ruimte in de werkkostenregeling (WKR). Dit biedt de ondernemingsraad de mogelijkheid om met de directie te bespreken wat er vanuit die vrije ruimte voor medewerkers gedaan kan worden.

Het Europese Hof van Justitie heeft bepaald dat de regels rondom collectief ontslag gelden zodra een werkgever het voornemen heeft om binnen 3 maanden 20 of meer arbeidsplaatsen te schrappen. In de rubriek Jurisprudentie bespreken juristen wekelijks een uitspraak.

De ondernemingsraad signaleert en agendeert belangrijke thema's zoals diversiteit en inclusie. Met wettelijke taken rond gelijke behandeling en het bevorderen van minderheden op de werkvloer, beïnvloedt de or de man-vrouwverhouding in de (sub)top.

In Nederland zijn werknemers verzekerd tegen arbeidsongeschiktheid. Werkgevers betalen hiervoor premies aan het UWV, dat de hoogte van de premie bepaalt op basis van de arbeidsongeschiktheid in de sector. Maar ook de ondernemingsraad speelt hierin een rol, stelt Inge Bakker van Montae.

Ongewenst gedrag op het werk, zoals seksuele aandacht, intimidatie, lichamelijk geweld of pesten, komt het vaakst voor in de zorg en horeca. In totaal heeft 17% van de werkenden hiermee te maken, zo blijkt uit de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA) van het CBS.

Als or-lid hoef je lang niet overal verstand van te hebben. Je kennis breng je in op één vlak: je bent expert van de werkvloer. Je rol is om de bestuurder te vertellen wat er leeft onder je collega's, niet om dat vuistdikke adviesrapport te begrijpen.

Menig organisatie maakt de overstap naar het inrichten van flexibele werkplekken. Onderstaand een aantal aandachtspunten voor de ondernemingsraad bij dergelijke trajecten.

Dat de or instemmingsrecht heeft als het gaat om het vaststellen, veranderen en intrekken van een verzuimbeleid, is algemeen bekend. Maar hoe zit het met de instructie die leidinggevenden krijgen om uitgevallen medewerkers te begeleiden? Welke mogelijkheden heeft de or om ervoor te zorgen dat leidinggevenden niet te veel gaan pushen?

'Is het mogelijk om je als kandidaat terug te trekken voor de or-verkiezingen en zo ja, welke officiële handelingen moeten hiervoor verricht worden?' In de rubriek Vraag & Antwoord beantwoordt elke week een expert een vakinhoudelijke vraag.

Een van de belangrijkste commissies binnen een ondernemingsraad is de VGWM-commissie. Deze houdt zich onder meer bezig met onderwerpen als naleving van de Arbowet, het arbobeleid en de RI&E, maar denkt ook mee over verzuim, duurzame inzetbaarheid en werkgeluk. Wat leg je vast in het instellingsbesluit? Dit voorbeelddocument helpt je daarbij.

Vakbond FNV stelt een onderzoek in naar de werkcultuur op het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. De omgangsvormen zijn sociaal onveilig, denigrerend en racistisch, zeggen ambtenaren en or-leden. Leidinggevenden intimideren en raden het melden van klachten af.

De vrijheid van meningsuiting van een medewerker mag worden ingeperkt als het de veiligheid op school aantast, oordeelt het hof in een hogerberoepszaak. In de rubriek Jurisprudentie bespreken juristen wekelijks een uitspraak.

Als werknemer van een sub-sub-subafdeling blijft veel van wat in een miljardenbedrijf gebeurt, buiten beeld. Behalve als je in de or zit. In de rubriek Or-lid aan het woord delen or-leden hun ervaringen en uitdagingen. Deze keer: Myrthe Scheepers, or-lid bij chipmachinefabrikant ASML, die als twintiger de stem van haar generatie wil vertegenwoordigen.

De ondernemingsraad heeft wettelijk instemmingsrecht bij een door de ondernemer voorgenomen wijziging van een beloningssysteem. Het is echter niet altijd duidelijk waar de grens ligt met voorgenomen besluiten die zien op primaire arbeidsvoorwaarden, waarop het instemmingsrecht niet ziet. Zo neem je als or je rol bij concernbesluitvorming.

Het sterkste recht van de ondernemingsraad als het gaat om arbeidsomstandigheden is het instemmingsrecht. Een werkgever moet de or schriftelijk om instemming vragen bij het invoeren, wijzigen of intrekken van arboregelingen. Met deze 3 tips sta je als or nóg sterker.