2024 is vermoedelijk een jaar waarin van ons gevraagd wordt ons aan te passen aan nieuwe, onverwachte omstandigheden. Maar ook een jaar waarin veel oude shit nog op ons ligt te wachten.

Het blijft lastig: werken met cijfers. Ondernemingsraden grijpen zich vast aan Arbo-regelingen, thuiswerkprotocollen en reorganisaties. Maar de financiële kant van het verhaal wordt minder vaak gedegen bekeken. Rob Latten en Jako van Slooten vertellen hoe de ondernemingsraad daar verbetering in kan brengen.

Klokkenluiders hebben in 2023 veel vaker vermoedens van misstanden gemeld bij het Huis voor Klokkenluiders. Reden hiervoor is de gestegen aandacht voor grensoverschrijdend gedrag, naast fraudezaken, omgang met bedrijfsgeheimen en persoonsgegevens en overtredingen van arbo- en veiligheidsregels.

Ja of nee zeggen: menige or worstelt ermee als er een instemmingverzoek op de overlegagenda staat. Een 'ja' kan leiden tot onbegrip van de achterban. Een 'nee' tot verstoorde verhoudingen met de bestuurder en zelfs een gang naar de rechter. Een groot instemmingsverzoek komt er binnenkort aan voor veel ondernemingsraden: wijzigingen in de pensioenregeling.

Een methode om in kleine stapjes nieuwe gewoontes aan te leren. Of slechte juist áf te leren. Klinkt mooi, maar hoe bruikbaar is dit? En hoe kan je als ondernemingsraad je voordeel doen met je goede voornemen?

Omroepdirecteur Gerard Timmer van de NOS heeft zijn functie neergelegd na artikelen in de Volkskrant waaruit bleek dat hij wel degelijk op de hoogte was van grensoverschrijdend gedrag binnen de publieke omroep, maar de signalen had genegeerd. Welke rol de or van de omroep heeft gespeeld, is niet duidelijk. Wel heeft de raad gereageerd op Timmers vertrek.

De Arbowet verplicht de werkgever in het beleid rekening te houden met jongeren en "bijzondere groepen", maar heeft het verder alleen over "de" werknemer. Geen onderscheid dus naar sekse, geen aandacht voor specifieke vrouwenzaken.

Het gebruik van Artificiële Intelligentie (AI) in organisaties leidt tot een hogere productiviteit. Een risico bij de toepassing van AI is wel dat medewerkers gaan achterlopen bij de snelle technische ontwikkelingen van AI, en zich minder betrokken voelen.

De ondernemingsraad heeft instemmingsrecht bij het verzuimbeleid van de organisatie. Hou als or de volgende punten in de gaten.

In de ondernemingsraad van DSM waren arbeidsomstandigheden zijn specialisme. Als voorzitter van het Arbo Netwerk FNV, traint Wim Dekkers nu werknemers in Suriname. Zij leren omgaan met de Arbowet die daar dit jaar van kracht wordt. Een historische gebeurtenis in Suriname.

In het voorjaar van 2021 schreef ik een column over de negatieve gevolgen die collectieve loonsverhogingen hebben op de inflatie. De vakbonden riepen toen hard dat de verhogingen niet zouden leiden tot sterke inflatie.

Dieuwke Becker (34) leidt als informatiemanager bij Museum Catharijneconvent in Utrecht de overstap naar Microsoft 365 in goede banen. Als voorzitter van de or is ze druk met de voorbereidingen voor de verbouwing.

Ondernemingsraden kunnen aan de hand van drie nieuwe factsheets aandringen op maatregelen om gezondheidsklachten als gevolg van het werk te verkleinen. Volgens de laatste cijfers is het aantal werknemers met klachten aan het bewegingsapparaat weer toegenomen.

Juri Hoedemakers is hofnar. Met Tim de Zeeuw begon hij het NarrenGilde, een opleidingsinstituut voor hofnarren. De moderne hofnar staat een directie bij en legt de blinde vlekken bloot in het bestuur. Het gedachtegoed van de hofnar biedt veel mogelijkheden voor het beter functioneren van een ondernemingsraad.

Goed georganiseerd overleg in de driehoek van ondernemingsraad, bestuur en de RvC of RvT leidt echt tot meer betrokkenheid van de medezeggenschap. Dat is één van de conclusies die te trekken valt uit twintig cases die zijn beschreven over het driehoek-overleg.

Chemiebedrijf Sabic mag het hoofdkantoor in Sittard verhuizen naar Amsterdam. Dat heeft de Ondernemingskamer van het Gerechtshof Amsterdam op 7 maart bepaald. De ondernemingsraden van Sabic in Geleen en Bergen op Zoom brachten de voorgenomen verhuizing voor de rechter. Zij vonden dat ze te weinig betrokken werden bij de besluitvorming. Daar was de rechter het niet mee eens.

De verharding en polarisering in de samenleving is ook voelbaar binnen ondernemingsraden. Voorzitters zie ik worstelen met hun verantwoordelijkheid. Bijvoorbeeld bij grof taalgebruik, standaard wantrouwen in het management, of onheus bejegenen van andere or-leden in de vorm van negeren of roddelen. Wat te doen?

'Wat is een bijzondere ondernemingsraad en wat zijn de voor- en nadelen van zo'n bor?' In de rubriek Vraag & Antwoord beantwoorden onze experts elke week een medezeggenschapsvraag.