Instemmingsrecht OR, ook bij arbeidsongeschiktheidspensioen en -verzekering

Instemmingsrecht OR, ook bij arbeidsongeschiktheidspensioen en -verzekering
Inge Bakker, Senior pensioenadviseur Medezeggenschap Montae & Partners

Arbeidsongeschiktheidspensioen en arbeidsongeschiktheidsverzekering. Vooral het eerste woord heeft iets verwarrends, tegengestelds in zich. Gaat het nu om een inkomen voor nu en bij arbeidsongeschiktheid of juist om een inkomen voor later? In dit artikel gaat Inge Bakker van Montae & Partners kort op de begrippen in en legt uit wat de (vaak onderbelichte) rol van de OR in deze arbeidsvoorwaarde is.

Arbeidsongeschiktheid is voor de eenvoud te vertalen in de situatie waarin een werknemer raakt na 104 weken zijn salaris (gedeeltelijk) doorbetaald te hebben gekregen omdat hij door ziekte zijn werk niet kon uitvoeren. De werknemer heeft (in het “gunstige” geval) recht op een gedeeltelijke WIA-uitkering als hij minstens 35% van zijn inkomen verliest, ook als hij -in theorie- ander werk zou uitvoeren. Een WIA-uitkering is altijd lager dan het salaris en er zijn door de wetgever duidelijke grenzen gesteld aan de hoogte van het salaris waar de uitkeringen op is gebaseerd.

Arbeidsongeschiktheidspensioen

Om de inkomensdaling door arbeidsongeschiktheid deels te verzachten wordt in de pensioenregeling niet alleen gezorgd voor een inkomen nadat de werknemer gestopt is met werken maar ook voor een arbeidsongeschiktheidspensioen. Dit pensioen zorgt voor een gedeeltelijke aanvulling op de WIA-uitkering. Hoe hoog die aanvulling is hangt van een aantal zaken af; de mate van arbeidsongeschiktheid, de hoogte van de WIA-uitkering en de hoogte van het overige inkomen en wat er nog meer in de pensioenregeling is bepaald.

Arbeidsongeschiktheidsverzekering

Lang niet alle pensioenregelingen hebben een arbeidsongeschiktheidspensioen. Daarnaast verschilt de inhoud per pensioenregeling. Daarom zijn er tal van mogelijkheden voor een arbeidsongeschiktheidsverzekering die door een werkgever voor al zijn werknemers wordt afgesloten, aanvullend op het arbeidsongeschiktheidspensioen. Deze verzekering kent vele vormen. Denk aan een (beperkte) aanvulling op de WIA-uitkering of alleen op de WIA-vervolguitkering of een uitkering als de werknemer minder dan 35% arbeidsongeschikt is (maar wel inkomensverlies door arbeidsongeschiktheid heeft) of een verzekering voor het inkomensverlies boven de WIA-loongrens. Wie de verzekeringspremie betaalt verschilt. Soms neemt een werknemer op vrijwillige basis deel en betaalt zelf de premie, in andere gevallen betaalt de werkgever (deels) de premie voor alle werknemers.

Het instemmingsrecht van de medezeggenschap

De PVI en het arbeidsongeschiktheidspensioen maken integraal onderdeel uit van de pensioenovereenkomst; de gemaakte afspraken tussen werkgever(s) en werknemers(s) over het pensioen. Pensioen is meer dan alleen het inkomen voor later, ook het nabestaandenpensioen en het arbeidsongeschiktheidspensioen vallen binnen de pensioenovereenkomst. Aangezien wijzigingen (of het starten of beëindigen) van een pensioenovereenkomst op grond van artikel 27 WOR, eerste lid, instemmingsplichtig zijn heeft een OR dan ook instemmingsrecht. Voor verzekeringen, zoals WIA-excedent of WGA-Hiaat, geldt dat de OR instemmingsrecht op heeft. Immers, ook deze verzekeringsvormen vallen binnen het begrip arbeidsongeschiktheidspensioen.

Verplicht bij BPF, wel instemmingsrecht arbeidsongeschiktheidsverzekering

Als de werkgever verplicht bij een bedrijfstakpensioenfonds is aangesloten heeft de OR geen instemmingsrecht over het arbeidsongeschiktheidspensioen. Immers, de werkgever is verplicht bij het pensioenfonds aangesloten en heeft zelf al geen of nauwelijks zeggenschap over de inhoud van de pensioenregeling. Voor verreweg de meeste werkgever in Nederland is dit het geval. De OR heeft in dat geval geen instemmingsrecht het arbeidsongeschiktheidspensioen.
Maar, het grootste deel van deze werkgevers heeft voor de werknemers wel een of meer “losse” arbeidsongeschiktheidsverzekeringen afgesloten. Voor deze verzekeringen geldt dat de OR wel degelijk instemmingsrecht heeft. Deze regelingen worden immers niet door het pensioenfonds uitgevoerd maar door een verzekeringsmaatschappij.

Andere situaties

Voor een ondernemingsraad wiens werkgever die niet verplicht bij een pensioenfonds is aangesloten geldt dat er instemmingsrecht is op de pensioenovereenkomst, inclusief het arbeidsongeschiktheidspensioen. Voor de arbeidsongeschiktheidsverzekering geldt het instemmingsrecht eveneens.

Advies

Wij zien vaak dat werkgevers en ondernemingsraden niet van op de hoogte zijn van het instemmingsrecht bij arbeidsongeschiktheidspensioen of -verzekering. De werkgever krijgt dan ook alleen van zijn eigen verzekeringsadviseur een advies voor het aangaan van een bepaalde verzekering. Meestal gaat dit goed, maar nog beter is om een tweede paar deskundige ogen mee te laten kijken. Dit kan door als medezeggenschap het instemmingsrecht in praktijk te brengen. Bekijk welke arbeidsongeschiktheidsverzekeringen er in de onderneming zijn en vraag na op welke manier de medezeggenschap hierin wordt betrokken. Als dit niet gebeurt, wijs de werkgever dan op het instemmingsrecht van de medezeggenschap. Samen maak je de beste keuze.

Dit artikel is gesponsord door Montae & Partners.

De spelregels van het instemmingsrecht

De spelregels van het instemmingsrecht

Voor regelingen van de ondernemer op het gebied van het sociaal beleid heeft de ondernemingsraad instemmingsrecht. Dat staat in artikel 27 lid 1 van...

Stappenplan instemmingsrecht: zó ga je om met een instemmingsverzoek

Stappenplan instemmingsrecht: zó ga je om met een instemmingsverzoek

Het instemmingsrecht wordt beschouwd als het sterkste recht van een ondernemingsraad. Maar zelfs met het beste gereedschap kunnen brokken worden...

Arend van Dam

Omgaan met instemmingsrecht: Zeggen we ja of nee?

Ja of nee zeggen: menige or worstelt ermee als er een instemmingverzoek op de overlegagenda staat. Een 'ja' kan leiden tot onbegrip van de achterban....

Op naar het nieuwe pensioenstelsel: een stappenplan voor de or

Op naar het nieuwe pensioenstelsel: een stappenplan voor de or

Sinds juli 2023 bevindt de Wet toekomst pensioenen (WTP) zich in een transitiefase. In deze periode moeten werkgevers en werknemers nieuwe afspraken...

Wijziging pensioenregeling, kan dat zomaar?

Wijziging pensioenregeling, kan dat zomaar?

Een aantal (ex)werknemers eist dat de werkgever een ingevoerde wijziging van de pensioenregeling terugdraait. De rechtbank Rotterdam stelt zowel de...

Pixabay

Veiligheidsinstructies, niet zomaar een documentje

Hoe leer je? Voor een snel antwoord op die vraag stel ik mensen vaak deze vraag: 'Als je een nieuwe smartphone hebt gekocht, wat doe je dan? Eerst de...

Pixabay

2,6 miljoen werkenden hebben te maken met pestgedrag

Van alle werkenden in Nederland heeft ruim een kwart (27%) weleens te maken met treiteren, pesten, roddelen, uitlachen of ander vervelend gedrag op...

Pixabay

SER stelt ordening in het verlof-doolhof voor met eenvoudiger...

We zouden de huidige verlofregelingen moeten bundelen en onderbrengen in een nieuwe Wet maatschappelijk verlof. Dat vergroot de uitvoering voor de...