Komend jaar wordt op het gebied van arbo en milieu een bont palet aan nieuwe regelgeving voor ondernemingen van kracht. Ook laten eerdere wetswijzigingen hun invloed in 2024 gelden.

Als ondernemingsraad heb je werkelijk recht van spreken; volgens Artikel 23 van de Wor heeft de or de bevoegdheid voorstellen te doen en standpunten kenbaar te maken over alle aangelegenheden die de onderneming betreffen. Hoe kun je nuttig gebruik maken van dit recht?

Een ondernemingsraad ontbreekt in 3 van elke 10 bedrijfsorganisaties die volgens de Wor een or zou moeten hebben. En er is helemaal geen medezeggenschap in driekwart van de bedrijfsorganisaties met 10 tot 50 werknemers. Dat blijkt uit het nalevingsonderzoek Wor 2023 in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW). Nalevingsonderzoeken sinds 2011 laten dit beeld al zien.

Werkgevers met meer dan 50 mensen in dienst moeten de Wet bescherming klokkenluiders (Wbk) sinds 17 december naleven. Het betekent bijna altijd dat de werkgever de bestaande procedure of protocol voor meldingen moet herzien. De or heeft hierop instemmingsrecht.

Bij ons is wat onduidelijkheid ontstaan over de vraag of we verkiezingen moeten organiseren voor een Onderdeelcommissie (OC). Is dit nu wel of niet verplicht?

Werknemers die (gedeeltelijk) in de buitenlucht werken, hebben momenteel te maken met kou op de werkplek. De werkgever is dan verplicht om maatregelen te nemen om gezondheidsschade door werken in de kou te voorkomen. Maar volgens de FNV hebben de meeste bedrijven helemaal geen beleid om werknemers te beschermen tegen erge kou. En een duidelijke grenswaarde, zoals in de bouw ontbreekt. Hier zijn wat suggesties voor de werkgever, namens de or.

De Wor geeft ondernemingsraden een goede positie om invloed uit te oefenen op besluiten die belangrijk zijn voor de onderneming. Vaak zijn deze besluiten deel van de strategie van de onderneming. Betrokkenheid van de or bij strategische vraagstukken zou dan ook vanzelfsprekend moeten zijn.

Rentes die in december hard omlaag gingen. Dat is de belangrijkste reden waarom de pensioenuitkeringen nu wat minder riant zijn gedekt dan enkele maanden geleden. Dat blijkt uit het maandbericht van pensioenadviseur Aon. En wie nog moet beginnen aan de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel moet dit jaar echt aan de bak.

In 2023 kregen werknemers gemiddeld 6,1 procent meer loon dan in 2022. In het vervoer, de dienstverlening en bij de overheid stegen de lonen het sterkst. Hoewel het de hoogste stijging is in 40 jaar ging de koopkracht gemiddeld amper vooruit. Dit meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Het goede nieuws: de inflatie daalt nog steeds.

Na terugverwijzing door de Hoge Raad oordeelt het Hof dat publicatie van een kritisch boek over de onderwijshervorming valt onder het recht op vrijheid van meningsuiting. De werkneemster die het boek schreef, was ook lid van de ondernemingsraad. Maar in deze zaak speelde dat geen rol.

De ondernemingsraad en personeelsvertegenwoordiging hebben een belangrijke rol bij het arbobeleid. De medezeggenschap heeft daarvoor stevige bevoegdheden gekregen in de Wor en de Arbowet. Maar de communicatie met arbodeskundigen kan nog beter, en de medezeggenschap kan daarvoor zijn netwerk beter benutten.

Sinds 1 juli is de Wet toekomst pensioenen (Wtp) van kracht. Hierdoor moeten werknemers al vanaf 18 jaar beginnen met pensioen opbouwen. Hoe ingrijpend is deze wijziging en wat is de rol van de or hierbij?

Gebruik deze checklist om als ondernemingsraad het milieu mee te nemen in het geven van een advies.

De werkgevers willen de arbeidsvoorwaarden meer richten op de lange termijn. Dat blijkt uit de nieuwe arbeidsvoorwaardennota van werkgeversverenigingen AWVN, VNO-NCW en MKB-Nederland. En ook de eindevaluatie cao-jaar 2023 van de AWVN brengt deze boodschap. FNV en CNV hebben wel oren naar afspraken op langere termijn. Maar eerst moeten de lonen de inflatie inhalen.

Onze bestuurder heeft extra assessments georganiseerd op een afdeling om te beoordelen of medewerkers op de juiste plek binnen onze organisatie werken. Wat zijn de rechten van de ondernemingsraad hierin?

Zorg dat je als ondernemingsraad vroeg betrokken bent bij wijzigingen van het beleid tegen ongewenste omgangsvormen. Opvallend veel werknemers blijken slachtoffer van ongewenst gedrag op de werkvloer. In de Arbowet maakt ongewenst gedrag deel uit van de psychosociale arbeidsbelasting (PSA).

Deze voorbeeldbrief is bedoeld ter ondersteuning van ondernemingsraden voor het opstellen van een brief over informatie start or.

Kopje koffie? Wel goed letten op wat er uit de machine komt. En dan bedoelen we niet alleen het bruine bocht zelf. Als er eerst een bekertje uit de machine komt, mag dat hoogstens 5 procent plastic bevatten en het moet volledig recyclebaar zijn. De beste oplossing is je eigen mok onder het apparaat plaatsen. Maar, erg Nederlands: deze nieuwe regels worden nog niet gehandhaafd door de de Inspectie Leefomgeving en Transport.