Isaäk Mol

Soms ontstaat er een geschil tussen ondernemingsraad en bestuurder, dat je met hulp van een derde wil oplossen. Maar wat doet het met de overlegrelatie als bestuurder en or samen voor de rechter staan? En wat zijn alternatieven?

Ooit was een reorganisatie duidelijk: er moest iets worden opgelost, er kwam een plan en dat werd ingevoerd, waarmee het probleem opgelost zou zijn. Tegenwoordig plaatsen we een 'stip aan de horizon'. Waar blijft de ondernemingsraad in dat proces?

Het adviesrecht van WOR art. 25 geeft de ondernemingsraad positie op belangrijke organisatorische en financieel-economische aangelegenheden. Hoe zorgt de or ervoor dat dit adviesrecht betekenis heeft bij de besluitvorming?

'Het is noodzakelijk dat een ondernemingsraad, wil hij zich handhaven, leert om niet alleen goed te zijn, maar ook om zijn kwade kant te tonen'.

Machiavelli schreef in 1513 het boek 'Il Principe', vertaald als 'De Heerser', of ook wel 'De Vorst'. Daarin beschrijft hij leiderschap als een samengaan van 'hard' en 'zacht'. Hij combineert als het ware rationele instrumenten als INK-model, Balanced Score Card, PDCA-cyclus met meer gevoelsmatige methoden als eigen verantwoordelijkheid, inspiratie en zelfsturing. Machiavelli heeft het dus vooral over (de omgang met) macht.

Dit jaar krijgen vele organisaties te maken met ingrijpende veranderingen in structuur en omvang. Zijn ondernemingsraden in staat directies hier goed in te adviseren en tegelijkertijd flink invloed uit te oefenen op de plannen? Het gaat hierbij om het beïnvloeden van het machtsspel. Machiavelli voor ondernemingsraden.

In het vorige nummer van OR informatie behandelden we het beïnvloeden van de gevoelens van de bestuurder om hem (haar) te interesseren voor wat de or te zeggen heeft. Deze ontvankelijkheid van de ander voor jouw boodschap noemden we naar Aristoteles: pathos. Een ander essentieel overtuigingsmiddel is 'ethos', dat letterlijk 'karakter' betekent.

Vaak blijken organisatie-veranderingen niet te werken omdat een groot deel van de medewerkers onvoldoende mee kan gaan in de essentie ervan. Maar het kan ook anders. Deze keer zoomen de auteurs in op het maken van theaterproducties, omdat juist hier in relatief korte tijd op een doelgerichte en professionele wijze iets neergezet wordt. Dat levert nieuwe inzichten en 'wetten' op die toegepast kunnen worden op het proces van organisatieontwikkeling.

Organisaties kunnen in een veranderingsproces leren van andere disciplines.

Wat kunnen organisaties in een veranderingsproces leren van andere disciplines? Deel 2 in een serie.