De wet- en regelgeving rond arbo is complex en voortdurend in beweging. Ook in 2026 verandert er weer het nodige rondom gezond en veilig werken. We zetten de belangrijkste wijzigingen op een rij en laten zien wat de or daarmee kan.
Medezeggenschap is een belangrijke steunpilaar in het arbobeleid van bedrijven. Om zijn rol goed te vervullen, beschikt de or over diverse formele rechten, zoals vastgelegd in de Wor en de Arbeidsomstandighedenwet. Hieronder volgt een overzicht van deze rechten.
De naleving van de Wor-instellingsplicht schommelt al jaren rond de 70%. Een voorgestelde wijziging van de Arbowet kan daar verandering in brengen: die verplicht medezeggenschap over arbozaken - waarvoor een or nodig is. Zo ontstaat een nieuw handvat om naleving af te dwingen.
Werknemers hebben recht op een gezonde en veilige werkomgeving. De Arbeidsomstandighedenwet, beter bekend als de Arbowet, zorgt ervoor dat dit gewaarborgd wordt.
De Arbowet verplicht de werkgever in het beleid rekening te houden met jongeren en "bijzondere groepen", maar heeft het verder alleen over "de" werknemer. Geen onderscheid dus naar sekse, geen aandacht voor specifieke vrouwenzaken.
In de ondernemingsraad van DSM waren arbeidsomstandigheden zijn specialisme. Als voorzitter van het Arbo Netwerk FNV, traint Wim Dekkers nu werknemers in Suriname. Zij leren omgaan met de Arbowet die daar dit jaar van kracht wordt. Een historische gebeurtenis in Suriname.
De Tweede Kamer is akkoord gegaan met een initiatiefwet van GroenLinks die bedrijven verplicht om een vertrouwenspersoon aan te wijzen. De rechtse oppositie is tegen het voorstel omdat ze tegen meer 'regeltjes van bovenaf' zijn. Daarom is het onzeker of de wet door de Eerste Kamer komt. Komt de wet er toch, dan heeft de ondernemingsraad instemmingsrecht op het profiel en de benoeming.
Al jaren is de werkdruk in Nederland hoog. Dat leidt tot een forse uitval door steeds toenemend langdurig ziekteverzuim. Werkdruk is in het overleg met de werkgever vaak een taai thema voor een ondernemingsraad. Drie mogelijke routes kunnen de or uitkomst bieden.
Het ziekteverzuim heeft een nieuwe recordstand bereikt. In het eerste kwartaal van dit jaar liep het op van 5,5 procent in februari, via 5,6 procent in maart naar 6,3 procent begin april. Zo blijkt uit cijfers van arbodiensten en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).
Naar verwachting worden nog dit jaar maatregelen van kracht die de kwaliteit van de RI&E moeten verbeteren. Wim van Alphen legt op Arbo-online uit wat de nieuwe eisen aan de RI&E zijn.
