Waakzame or: meer doen met artikel 28

Waakzame or: meer doen met artikel 28

De bevorderende en wakende taak in artikel 28 WOR is niet vrijblijvend. Het artikel, dat soms een beetje het stiefkindje van de WOR lijkt te zijn, kan de ondernemingsraad wel voor een uitdaging stellen. Want vaak gaat het om gevoelige onderwerpen.

Dat schrijft Johannes Kooistra in het boek ‘Papieren tijger met potentie: pleidooi voor de bevorderende en bewakende taak van de ondernemingsraad’.

Want wat staat er ook al weer in artikel 28? Lid 1 stelt:

  • De ondernemingsraad bevordert zoveel als in zijn vermogen ligt de naleving van de voor de onderneming geldende voorschriften op het gebied van de arbeidsvoorwaarden, alsmede van de voorschriften op het gebied van de arbeidsomstandigheden en arbeids- en rusttijden van de in de onderneming werkzame personen.

Wetten veranderen vaak

En dat is gelijk al heel moeilijk, schrijft Kooistra. Er zijn enorm veel wetten op het gebied van arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden. Wetten die bovendien regelmatig veranderen. Kooistra: "Ook is het moeilijk zicht krijgen op het al dan niet naleven van regelingen op individueel of teamniveau. De or is daarbij afhankelijk van meldingen door de achterban, met het risico dat de or de verdenking op zich laadt zich teveel met individuele zaken in te laten. Immers: wanneer is er sprake van niet naleven van geldende voorschriften? Wanneer is er sprake van nalatigheid, van opzet, van verschil in interpretatie?"

Bevorderen is niet afdwingen

Uit jurisprudentie blijkt verder dat 'bevorderen' niet hetzelfde is als 'afdwingen'. Een ondernemingsraad die vindt dat de onderneming zich niet houdt aan de geldende voorschriften, krijgt voor de rechter nogal eens nul op het rekest.

Ook de andere bevorderende taken, zoals het stimuleren van werkoverleg (lid 2), het waken tegen discriminatie (lid 3) en het (naar vermogen) bevorderen van zorg voor het milieu (lid 4) kunnen binnen organisaties soms op weerstand rekenen. Maar er valt winst te halen voor zowel de ondernemingsraad als de onderneming.

Dankbare opdracht

Neem de zorg voor het milieu. Een dankbare opdracht voor de ondernemingsraad, stelt Kooistra. "De zorg voor het milieu is niet alleen een maatschappelijke opdracht voor ondernemingen, maar valt er bedrijfseconomisch veel winst te halen, bijvoorbeeld door het besparen op energie(kosten) en voorkomen van vervuiling."

Concrete stappen ondernemingsraad

Wat kan de ondernemingsraad doen om dit belangrijke onderwerp levend te houden? De bevorderende taak vraagt om inzicht van de ondernemingsraad. Kooistra geeft een paar suggesties.

  • De ondernemingsraad kan met een beroep op het informatierecht inzage vragen in het milieuzorgsysteem.
  • In het overleg over de algemene gang van zaken kan de vraag gesteld worden of er (jaarlijks) een milieuprogramma wordt opgesteld.
  • De ondernemingsraad kan bij zichzelf te rade gaan op welke manier hij betrokken is bij het tot stand komen én uitvoeren van het milieubeleid en het milieuzorgsysteem. Is bijvoorbeeld bekend wie in de onderneming verantwoordelijk is voor milieuzorg?
beeld gegenereerd met behulp van Dall-e

Hoe je als or impact maakt in een internationale matrixorganisatie

'Wij zijn een or van een techbedrijf met een vestiging in Nederland. We werken als een matrixorganisatie waarin medewerkers in internationale...

Column: 'Wiens brood men eet, diens woord men spreekt'

Column: 'Wiens brood men eet, diens woord men spreekt'

Is het mogelijk om tegenspraak te bieden als je een afhankelijkheidsrelatie met elkaar hebt? Als or kun je de bestuurder voorzien van een eerlijke...

Gezag opbouwen als ondernemingsraad doe je zo

Gezag opbouwen als ondernemingsraad doe je zo

Een gezaghebbende ondernemingsraad heeft meer kansen om invloed uit te oefenen. Bijvoorbeeld op het beleid van de onderneming. Maar hoe krijg je als...

Vier ondernemingsraden UvA hebben te weinig kandidaten voor verkiezingen

Vier ondernemingsraden UvA hebben te weinig kandidaten voor...

Van de 6 faculteits-or's, de or van Amsterdam University College en de GOR van de UvA hebben alleen voor 3 faculteitsor's en de AUC zich genoeg...

Moeten alle leden van de ondernemingsraad in Nederland wonen?

Moeten alle leden van de ondernemingsraad in Nederland wonen?

Een collega die zich verkiesbaar wil stellen voor de ondernemingsraad heeft ook plannen om voor langere tijd te verhuizen naar een buitenland. Kan zo...

Checklist or-verkiezingen: begin op tijd en volg deze stappen

Checklist or-verkiezingen: begin op tijd en volg deze stappen

Elke or organiseert één keer in de paar jaar or-verkiezingen. Hoe pak je dat aan? Onderstaande stappen helpen je op weg bij het organiseren en...

Controle op de eigen OR met behulp van een Privaat Sociaal Contract

Controle op de eigen OR met behulp van een Privaat Sociaal Contract

Trainer en adviseur Hielke Boersma schreef een boek over de kennis en inzichten die hij opdeed tijdens zijn werk. Een nieuwe aanpak met dezelfde...

Producent papieren zakken sluit in overleg met or Limburgse fabriek met 110 medewerkers

Producent papieren zakken sluit in overleg met or Limburgse fabriek...

Mondi Paper Bags gaat op korte termijn de productie van industriële papieren zakken in Maastricht beëindigen. De directie van Mondi doet dat in...