De Arbowet is aangescherpt om werknemersinspraak bij arbeidsomstandigheden duidelijker vast te leggen. Deze wijziging was nodig, omdat werknemers op basis van de Europese Kaderrichtlijn meer rechten hebben dan op basis van de Arbowet. Met de Verzamelwet SZW 2026 sluit de Arbowet nu weer aan met de regels van de Kaderrichtlijn.
Eerder en concreter betrokken bij arbobeleid
De nieuwe regels zorgen ervoor dat de werkgever de medezeggenschap concreter en vaker moet betrekken bij besluiten rondom de arbeidsomstandigheden. Niet langer volstaat het 'overleggen over het arbobeleid' in algemene zin.
De werkgever moet de or voortaan raadplegen over alle maatregelen die van wezenlijk belang zijn voor de veiligheid en gezondheid. Dat biedt de or meer ruimte om eerder invloed uit te oefenen, vóórdat besluiten vastliggen.
Raadpleging over wezenlijke maatregelen
De nieuwe regels in de Arbowet maken het meer duidelijk waarover de or geraadpleegd moet worden. Het gaat om maatregelen die impact hebben op veiligheid en gezondheid. Denk aan de volgende onderwerpen:
- De aanwijzing van bedrijfshulpverleners (BHV'ers)
- De risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) Wat zijn de belangrijkste risico's in je organisatie? Welke maatregelen neem je tegen die risico's?
- De inzet van deskundigen Denk aan het inschakelen van de preventiemedewerker, de arbodienst of bedrijfsarts en overige (externe) deskundigen.
- De aanwijzing van een arbodienst Welke dienstverlening wordt ingekocht, met welke kwaliteitseisen en bereikbaarheid?
Voor deze arbo-onderwerpen heeft de or instemmingsrecht, zoals vastgelegd in artikel 27 van de Wet op de ondernemingsraden (WOR).
Het voorstelrecht
De Europese regels gaan uit van medezeggenschap die niet alleen kan adviseren, maar ook zelf met voorstellen kan komen om risico’s te voorkomen. Met de aangescherpte Arbowet hebben ondernemingsraden de mogelijkheid om voorstellen in te dienen die specifiek gaan over het arbobeleid. Dat helpt je als or om arbo-onderwerpen proactief te agenderen.
Tips voor de or
- Als or moet je geraadpleegd worden als een besluit nog open ligt (aanpassing RI&E, inkoop arbodienst). 'Raadpleging' houdt in dat je relevante stukken vooraf inziet, dat je tijd hebt om vragen te stellen en dat je zicht hebt op de input die je als or aanlevert.
- Maak BHV een vast or-agendapunt met meetbare criteria. Vraag in dat kader niet alleen wie BHV'er is in je organisatie, maar ook wat de bezetting per locatie is, hoe de opleiding is geregeld en hoe de organisatie incidenten evalueert. Koppel dit aan de risico's uit de RI&E.
- Werk met een arbo-dossier. Vraag om de laatste RI&E en het bijbehorende Plan van Aanpak, inclusief de voortgang. Vraag daarnaast om beleidsnotities bij wezenlijke maatregelen: waarom zijn bepaalde keuzes gemaakt? Wat zijn de alternatieven? En welke overige risico's gelden er?
