Pensioen is namelijk (na het salaris) een van de meest waardevolle arbeidsvoorwaarden. “Kijken we naar de totale arbeidskosten, dan staat pensioen vrijwel altijd in de top drie”, zegt Bram Borgdorff, senior adviseur Pensioen & Medezeggenschap bij Montae & Partners.
Nieuwe regels
Met de invoering van de Wet toekomst pensioenen verandert niet alleen de manier waarop pensioen wordt opgebouwd. De nieuwe regels bieden ook kansen om pensioen beter te laten aansluiten bij de behoeften van medewerkers. In veel pensioenregelingen is de premie nu nog afhankelijk van de leeftijd. Hoe ouder een medewerker is, hoe hoger de premie die wordt belegd. Met de komst van de Wet toekomst pensioenen is daarin verandering gekomen. Vanaf 1 januari 2028 mogen nieuwe medewerkers alleen nog deelnemen aan een regeling met een vlakke premie.
In de praktijk krijgen jongere medewerkers hierdoor vaak een hogere premie dan onder het oude systeem”
“Dat betekent dat voor iedere medewerker hetzelfde premiepercentage geldt, ongeacht de leeftijd,” zo legt Borgdorff uit. “In de praktijk krijgen jongere medewerkers hierdoor vaak een hogere premie dan onder het oude systeem. Voor oudere medewerkers geldt meestal het tegenovergestelde. De maximale premie bedraagt 30% van de pensioengrondslag, maar werkgevers kunnen samen met de ondernemingsraad of sociale partners ook een lager percentage afspreken.”
Andere levensfase, andere behoefte
Hoewel de premie voor iedereen gelijk is, hoeft de waarde ervan niet voor iedereen hetzelfde te zijn. “Een jongere medewerker heeft nog tientallen jaren om rendement op te bouwen, terwijl een oudere medewerker dichter bij pensionering zit,” aldus Borgdorff. “Ook de persoonlijke waardering van pensioen verschilt per levensfase.”
“Voor veel jonge medewerkers zijn onderwerpen als het kunnen financieren van een koopwoning, aflossen van studieleningen of gezinsvorming vaak belangrijker dan pensioen. Naarmate medewerkers ouder worden, neemt juist de belangstelling voor financiële zekerheid na pensionering meestal toe.”
Een vlakke premie biedt interessante mogelijkheden voor het vervullen van al die verschillende wensen”
“Een vlakke premie biedt interessante mogelijkheden voor het vervullen van al die verschillende wensen. Het is namelijk niet verplicht om de volledige beschikbare premie uitsluitend voor pensioenopbouw te gebruiken. Een deel van de premie kan flexibel worden ingezet, zodat medewerkers keuzes kunnen maken die beter aansluiten bij hun persoonlijke situatie.”
“Een medewerker kan bijvoorbeeld een verplichte basispremie hebben voor pensioenopbouw, aangevuld met een flexibel deel. Dat flexibele deel kan worden gebruikt voor extra pensioen, maar ook voor andere doelen, zoals het aflossen van een studieschuld, scholing, duurzame inzetbaarheid, verlofsparen, zorgkosten of tijdelijke inkomensondersteuning. Want, wat voor een jonge medewerker aantrekkelijk is, hoeft dat voor een oudere medewerker niet te zijn.”
Belangrijke aandachtspunten
Meer flexibiliteit biedt kansen, maar brengt ook risico’s met zich mee, aldus Borgdorff. “Het belangrijkste risico is dat medewerkers gedurende hun werkzame jaren minder pensioen opbouwen doordat zij ervoor kiezen een deel van de premie voor andere doeleinden te gebruiken.”
Pensioen is bij uitstek een voorziening voor de lange termijn, zo vervolgt hij. "Omdat de voordelen pas veel later zichtbaar worden, kan de verleiding groot zijn om geld nu anders te besteden. In sommige situaties is dat een logische keuze, maar structureel minder pensioen opbouwen kan uiteindelijk leiden tot een lager pensioeninkomen dan noodzakelijk of gewenst.”
Daarom is het belangrijk dat medewerkers goed worden ondersteund bij het maken van keuzes”
“Dit risico is vaak groter voor medewerkers met een lager inkomen, een tijdelijk contract of beperkte financiële ruimte. Juist zij kunnen geneigd zijn om beschikbare middelen in te zetten voor directe uitgaven, terwijl zij later relatief kwetsbaar zijn voor een tekort aan pensioeninkomen. Daarom is het belangrijk dat medewerkers goed worden ondersteund bij het maken van keuzes.”
De meerwaarde van keuzebegeleiding
Keuzebegeleiding is een randvoorwaarde voor een succesvolle inzet van een flexibele premie in een arbeidsvoorwaardenpakket. Meer keuzemogelijkheden leiden namelijk niet automatisch tot betere keuzes, zo wijst Borgdorff op. “Medewerkers verschillen in financiële kennis, risicobereidheid en persoonlijke omstandigheden. Zonder goede begeleiding bestaat het risico dat vooral naar het voordeel op korte termijn wordt gekeken, terwijl de gevolgen voor later buiten beeld blijven.”
De meerwaarde zit niet alleen in het verstrekken van informatie, maar vooral in het vergroten van inzicht en bewustzijn”
Goede keuzebegeleiding maakt die gevolgen inzichtelijk. “Bijvoorbeeld door te laten zien wat een lagere pensioeninleg betekent voor het verwachte pensioeninkomen. Daarnaast helpt begeleiding medewerkers om keuzes te koppelen aan persoonlijke doelen, zoals eerder stoppen met werken, het behouden van koopkracht of investeren in ontwikkeling en vitaliteit.”
“De meerwaarde zit niet alleen in het verstrekken van informatie, maar vooral in het vergroten van inzicht en bewustzijn. Denk aan begrijpelijke communicatie, duidelijke standaardkeuzes, digitale keuzehulpen, persoonlijke signaleringen en momenten waarop medewerkers hun keuzes opnieuw kunnen beoordelen.”
“Voor werkgevers en ondernemingsraden biedt keuzebegeleiding bovendien een manier om zorgvuldig invulling te geven aan hun verantwoordelijkheid. Zo wordt flexibiliteit niet ervaren als het doorschuiven van risico’s naar de medewerker, maar als een bewuste keuze binnen duidelijke kaders.”
Goede balans vinden
Een flexibele pensioenpremie kan een waardevolle aanvulling zijn op het arbeidsvoorwaardenpakket. Medewerkers krijgen meer ruimte om keuzes te maken die passen bij hun persoonlijke situatie en levensfase. Dat kan bijdragen aan aantrekkelijk werkgeverschap en een grotere betrokkenheid bij de arbeidsvoorwaarde pensioen.
Het is belangrijk om een goede balans te vinden tussen keuzevrijheid en bescherming”
“Tegelijkertijd blijft pensioen bedoeld om inkomen voor later veilig te stellen,” aldus Borgdorff. “Daarom is het belangrijk om een goede balans te vinden tussen keuzevrijheid en bescherming. Een verplichte basispremie, duidelijke grenzen en goede keuzebegeleiding zijn daarbij essentieel.”
“Als die voorwaarden aanwezig zijn, kan de vlakke premie meer doen dan alleen pensioen financieren. Dan wordt pensioen minder een ver-van-mijn-bed-onderwerp en meer een arbeidsvoorwaarde die aansluit bij het leven van vandaag, zonder de zekerheid van morgen uit het oog te verliezen.”
Dit artikel is gesponsord door Montae & Partners.
Krijg direct antwoord op jouw medezeggenschapsvragen met de ORnet chat. Speciaal ontwikkeld voor OR-leden en medezeggenschaps-professionals en gebaseerd op actuele, juridisch gecontroleerde content van ORnet.nl en de boeken Praktijkgids Ondernemingsraden, WOR Tekst & Commentaar en OR Jaarboek.